Mạch trái tim chưa từng xuất hiện
Ngày 20-10 sắp tới rồi, món quà này xin gửi tới các bạn gái các chị gái và cả các em gái nữa. Chúc chị em luôn vui vẻ, hạnh phúc và thành đạt!
Ngày 20-10 sắp tới rồi, món quà này xin gửi tới các bạn gái các chị gái và cả các em gái nữa. Chúc chị em luôn vui vẻ, hạnh phúc và thành đạt!
FM _ Frequency Modulation : Biến điệu tần số.
AC _ Alterating Current : Dòng điện xoay chiều.
DC _ Direct Current : Dòng điện một chiều.
FCO _ Fuse Cut Out : Cầu chì tự rơi
LBFOC _ Load Breaker Fuse Cut Out : Cầu chì tự rơi có cắt tải
CB _ Circuit Breaker : Máy cắt.
ACB _ Air Circuit Breaker : Máy cắt bằng không khí
MCCB _ Moduled Case Circuit Breaker : Máy cắt khối có dòng cắt > 100A
MCB _ Miniature Circuit Breaker : Bộ ngắt mạch loại nhỏ
VCB _ Vacuum Circuit Breaker : Máy cắt chân không.
RCD _ Residual Current Device : Thiết bị chống dòng điện dư.
DF : Distortion Factor : hệ số méo dạng
THD : Total Harmonic Distortion : độ méo dạng tổng do sóng hài
BJT: Bipolar Junction Transistor
MOSFET: metal-oxide-Semiconductor Field Effect transistor
FET : field efect transistor là transistor hiệu ứng trường
reference input : tín hiệu vào , tín hiệu chuẩn
controlled output : tín hiệu ra
SISO : single input single output : hệ thống 1 ngõ vào 1 ngõ ra
MIMO : multi input multi output : hệ thống nhìu ngõ vào , nhìu ngõ ra
Air distribution system .................................: Hệ thống điều phối khí
Ammeter .................................................. .: Ampe kế
Busbar .................................................. ....: Thanh dẫn
Cast-Resin dry transformer ............................: Máy biến áp khô
Circuit Breaker ............................................: Aptomat hoặc máy cắt
Compact fluorescent lamp..............................: Đèn huỳnh quang
Contactor .................................................. : Công tắc tơ
Current carrying capacity ...............................: Khả năng mang tải
Dielectric insulation ......................................: Điện môi cách điện
Distribution Board .........................................: Tủ/bảng phân phối điện
Downstream circuit breaker .............................: Bộ ngắt điện cuối nguồn
Earth conductor ...........................................: Dây nối đất
Earthing system ...........................................: Hệ thống nối đất
Equipotential bonding ....................................: Liên kết đẳng thế
Fire retardant ..............................................: Chất cản cháy
Galvanised component ...................................: Cấu kiện mạ kẽm
Impedance Earth ..........................................: Điện trở kháng đất
Instantaneous current ...................................: Dòng điện tức thời
Light emitting diode ......................................: Điốt phát sáng
Neutral bar .................................................. : Thanh trung hoà
Oil-immersed transformer .................................: Máy biến áp dầu
Outer Sheath ...............................................: Vỏ bọc dây điện
Relay .................................................. ........: Rơ le
Sensor / Detector ...............................: Thiết bị cảm biến, thiết bị dò tìm
Switching Panel ............................................: Bảng đóng ngắt mạch
Tubular fluorescent lamp .................................: Đèn ống huỳnh quang
Upstream circuit breaker ..................................: Bộ ngắt điện đầu nguồn
Voltage drop .................................................: Sụt áp
accesssories .................................................: phụ kiện
alarm bell .................................................. ....: chuông báo tự động
burglar alarm .................................................. : chuông báo trộm
cable .................................................. ..........: cáp điện
conduit .................................................. .......: ống bọc
current .................................................. .......: dòng điện
Direct current .................................................: điện 1 chiều
electric door opener .........................................: thiết bị mở cửa
electrical appliances .........................................: thiết bị điện gia dụng
electrical insulating material ...............................: vật liệu cách điện
fixture .................................................. .........: bộ đèn
high voltage .................................................. .: cao thế
illuminance .................................................. ...: sự chiếu sáng
jack .................................................. ............: đầu cắm
lamp .................................................. ............: đèn
leakage current ...............................................: dòng rò
live wire .................................................. .......: dây nóng
low voltage .................................................. ...: hạ thế
neutral wire .................................................. ..: dây nguội
photoelectric cell .............................................: tế bào quang điện
relay ............................................. .................: rơ-le
smoke bell .................................................. ....: chuông báo khói
smoke detector ...............................................: đầu dò khói
wire .................................................. ............: dây điện
Capacitor .................................................. .....: Tụ điện
Compensate capacitor ......................................: Tụ bù
Cooling fan .................................................. ...: Quạt làm mát
Copper equipotential bonding bar ...................: Tấm nối đẳng thế bằng đồng
Current transformer ..........................................: Máy biến dòng
Disruptive discharge .......................................: Sự phóng điện đánh thủng
Disruptive discharge switch ..............................: Bộ kích mồi
Earthing leads ................................................: Dây tiếp địa
Incoming Circuit Breaker ...................................: Aptomat tổng
Lifting lug .................................................. ....: Vấu cầu
Magnetic contact ...........................................: công tắc điện từ
Magnetic Brake ...............................................: bộ hãm từ
Overhead Concealed Loser ...............................: Tay nắm thuỷ lực
Phase reversal ................................................: Độ lệch pha
Potential pulse ................................................: Điện áp xung
Rated current ........................................... .......: Dòng định mức
Selector switch ..............................................: Công tắc chuyển mạch
Starting current ..............................................: Dòng khởi động
Vector group .................................................. : Tổ đầu dây
A. GIỚI THIỆU PHƯƠNG PHÁP
- Chụp phim trực tiếp lên mặt board đồng đã được phủ mực cảm quang, phần mực tiếp xúc với ánh sáng sẽ bám chắc, phần không được chiếu sáng sẽ bị hoà tan trong dung dịch xút. Do vậy sẽ hiện được đường mạch lên, sau đó đem đi ăn mòn trong dung dịch FeCl3 như bình thường.
- Ưu điểm: công đoạn đơn giản, không đòi hỏi phải có tay nghề như làm in lưới; tiết kiệm thời gian (mất khoảng 1h kể cả thời gian ăn mòn) & đặc biệt là cho đường mạch vô cùng sắc nét mà làm bằng bàn là hay in lưới cũng không thể nào đạt được (với những đường nhỏ như sợi tóc cũng vẫn được). ---> Rất thích hợp với việc làm mạch đơn lẻ như làm ở nhà.
- Nhược điểm: phương pháp này chỉ có nhược điểm là nếu làm 1 loại mạch với số lượng vài chục cái thì sẽ mất nhiều công hơn là làm in lưới.
B. DỤNG CỤ, VẬT TƯ CHUẨN BỊ
Những thứ thiết yếu:
1. Board đồng - mua ở Hàng Bông, khoảng 300k/m2 thì phải.
2. Mực cảm quang (có màu xanh đen, mùi như mùi sơn) - mua tại số 46 Hàng Chuối, khá đắt do là mực ngoại nhập (~120k/lạng) nhưng chỉ cần 1gram là có thể phủ được hơn 1dm2 board đồng rồi.
3. Xút Na2CO3 - mua tại Hàng Hòm, rất rẻ (~10k/kg). Dùng để hiện hình đường mạch sau khi chụp.
4. FeCl3 – mua tại nhiều nơi: Hàng Hòm, Hàng Bông…
Những thứ có thể lựa chọn
5. Dung dịch Putin – mua tại Hàng Hòm (~40k/L). Dùng để hoà tan mực.
6. Máy in Laser- để in phim
7. Đèn Metal (dùng để chụp phim) loại 75, 100, 200 hoặc 400W đều được – Mua tại phố Nguyễn Công Trứ (& nhiều nơi khác), khá đắt: ~650k/bộ đèn 400W. Nếu tiếc tiền mua đèn Metal thì có thể dùng ánh nắng mặt trời cũng tốt, tuy nhiên k được chủ động thôi.
C. CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
1. Phủ mực cảm quang (5’)
Rửa thật kỹ board đồng rồi phủ một lớp mực cảm quang lên bề mặt board đồng như sau:
- C1: dùng ngón tay bôi mực lên board đồng sao cho thật đều & mỏng, cách này chỉ thích hợp với những mạch nhỏ.
- C2: dùng khung lụa tráng mực lên board đồng, với khung lụa có mắt 180 thì lớp mực được tráng lên sẽ rất vừa, cách này có nhược điểm là phải mất công rửa khung.
- C3: dùng dung dịch Putin pha loãng mực rồi cho vào bình xịt (loại xịt ra dạng sương là ok) để phủ mực lên board đồng. Nếu có máy nén khí + Spray Gun thì hoàn hảo.
Chú ý:
Mực cảm quang này là loại nhạy với ánh sáng mặt trời, trong khi làm thì tránh ánh sáng ban ngày ra. Với ánh sáng đèn neon, đèn sợi đốt thì ok.
2. Sấy khô (5’)
Sau khi phủ mực lên board đồng rồi, ta đem cất vào trong nhà chờ nó khô, tốt nhất là trong bóng tối. Nếu để tự khô thì sau khoảng 8-10h là được (chỉ cần để trong bóng tối thì có thể bảo quản vài tuần cũng vẫn dùng tốt), còn nếu muốn nhanh hơn thì dùng máy sấy tóc sấy trong khoảng 5’, tuy nhiên không nên sấy quá kỹ vì sẽ làm chết mực. Chú ý rằng nếu mực chưa khô hẳn thì khi chụp phim sẽ dễ hỏng.
3. Chụp phim (5’)
- C1: chụp bằng đèn Metal.
Bật khởi động đèn Metal trong 2-3 phút để đèn đạt được độ sáng cần thiết
Phim đem chụp là loại phim âm bản. Ta dùng 2 tấm kính để ép phim & mạch in.
Với đèn Metal 400W, khoảng cách từ bóng đèn đến mặt phim là 50cm thì thời gian chụp chỉ khoảng 40 – 50s là ok. Nếu chiếu lâu quá thì cũng không tốt do phim in từ máyLaser không đạt được độ đen tuyệt đối nên có một lượng nhỏ ánh sáng xuyên qua sẽ làm chết phần mực ngoài ý muốn.
- C2: chụp bằng ánh sáng mặt trời trong khoảng 1 phút là được.
4. Rửa mạch (10’)
- Pha 2 thìa cafe bột Xút Na2CO3 với 1L nước ta có dung dịch cần dùng.
- Dùng cốc múc dung dịch dội lên mặt board đồng có phủ mực, những phần được chiếu sáng thì lưu lại, phần không được chiếu sáng sẽ bị Xút hoà tan ---> Đường mạch sẽ từ từ hiện ra. Chú ý rằng nếu rửa trong Xút lâu quá thì cũng sẽ làm bong đường mạch đó.
- Dùng tay hoặc giẻ mềm lau nhẹ lên bề mặt board đồng cho sạch hẳn lớp mực thừa còn sớt lại, lúc này sẽ thấy đường mạch rất sắc nét.
5. Ăn mòn (15’)
Ăn mòn board đồng trong dung dịch FeCl3.
6. Khoan lỗ (10’)
Công đoạn cuối cùng là khoan lỗ, nếu có máy khoan bàn là tốt nhất.
Để làm sạch mực cảm quang trên đường mạch, ta có thể dùng bột giặt + giẻ thô (dùng để rửa bát) là ok, muốn nhanh hơn thì dùng dung dịch Aceton.
7. Phủ nhựa thông (5’)
Rửa sạch mạch, phơi khô rồi quét dung dịch Aceton có hoà tan nhựa thông lên mạch.
Máy khò cấu tạo từ 2 bộ phận có quan hệ hữu cơ :
1- Bộ sinh nhiệt có nhiệm vụ tạo ra sức nóng phù hợp để làm chảy thiếc giúp tách và gắn linh kiện trên main máy an toàn. Nếu chỉ có bộ sinh nhiệt hoạt động thì chính nó sẽ nhanh chóng bị hỏng.
2- Bộ sinh gió có nhiệm vụ cung cấp áp lực thích hợp để đẩy nhiệt vào gầm linh kiện để thời gian lấy linh kiện ra sẽ ngắn và thuận lợi.
Nếu kết hợp tốt giữa nhiệt và gió sẽ đảm bảo cho việc gỡ và hàn linh kiện an toàn cho cả chính linh kiện và mạch in giảm thiểu tối đa sự cố và giá thành sửa chữa máy.
*Giữa nhiệt và gió là mối quan hệ nghịch nhưng hữu cơ: Nếu cùng chỉ số nhiệt, khi gió tăng thì nhiệt giảm, và ngược lại khi gió giảm thì nhiệt tăng. Để giảm thời gian IC ngậm nhiệt, người thợ còn dùng hỗn hợp nhựa thông lỏng như một chất xúc tác vừa làm sạch mối hàn vừa đẩy nhiệt “cộng hưởng” nhanh vào thiếc. Như vậy muốn khò thành công một IC bạn phải có đủ 3 thứ : Gió;nhiệt; và nhựa thông lỏng
*Việc chỉnh nhiệt và gió là tuỳ thuộc vào thể tích IC ( chú ý đến diện tích bề mặt) và thông thường linh kiên có diện tích bề mặt càng rộng thì lùa nhiệt vào sâu càng khó khăn-nhiệt nhiều thì dễ chết IC; gió nhiều thì tuy có thể lùa nhiệt sâu hơn nhưng phải bắt IC ngậm nhiệt lâu. Nếu qúa nhiều gió sẽ làm “rung” linh kiện, chân linh kiện sẽ bị lệch định vị, thậm chí còn làm “bay” cả linh kiện…
*Đường kính đầu khò quyết định lượng nhiệt và gió. Tùy thuộc kích cỡ linh kiện lớn hay nhỏ mà ta chọn đường kính đầu khò cho thích hợp, tránh quá to hoặc quá nhỏ: Nếu cùng một lượng nhiệt và gió, đầu khò có đường kính nhỏ thì đẩy nhiệt sâu hơn, tập trung nhiệt gọn hơn, đỡ “loang” nhiệt hơn đầu to, nhưng lượng nhiệt ra ít hơn, thời gian khò lâu hơn. Còn đầu to thì cho ra lượng nhiệt lớn nhưng lại đẩy nhiệt nông hơn, và đặc biệt nhiệt bị loang làm ảnh hưởng sang các linh kiện lận cận nhiều hơn.
Trước khi khò nhiệt ta phải tuân thủ các nguyên tắc sau:- Phải che chắn các linh kiện gần điểm khò kín sát tới mặt main để tránh lọt nhiệt vào chúng , tốt hơn là nên dùng “panh” đè lên vật chắn để chúng không bồng bềnh.
- Nên cố gắng cách ly các chi tiết bằng nhựa ra khỏi main.
- Nếu trên main có CAMERA thì phải bỏ chúng ra bảo quản riêng. Nếu vô ý để vật kính CAMERA tiếp cận với nhiệt và hoá chất thì nó sẽ bị biến tính.
- Tuyệt đối không được tập trung nhiệt đột ngột và lâu ở một vùng, cũng không nên giải nhiệt quá nhanh sẽ xảy ra hiện tượng giãn nở đột ngột làm mạch in bị “rộp”. Nếu nặng thì main còn bị cong, vênh dẫn đến “rạn” ngầm mạch in
- Khi định vị main bằng bộ gá, không được ép quá chặt, khi khò nhiệt độ sẽ làm cho main bị biến dạng.
- Nếu thay cáp, chỉ khò vào cáp khi bề mặt cáp đã nằm đồng nhất trên mặt phẳng. Nếu phải uốn trong khi khò thì không được để cáp cong quá 45 độ. Chất phủ mạch dẫn sẽ bị dạn đứt khi cáp nguội.
- Khi tiếp cận màn hình nhớ che chắn kỹ, và phải khò vát từ phía trong ra, tránh hướng đầu khò vào màn hình; nếu có thể bạn nên dùng mỏ hàn, tuy có lâu nhưng an toàn.
Để giúp việc khò hiệu quả, người ta thường phải dùng dung môi hỗ trợ là nhựa thông lỏng. Đây là hỗn hợp “Bu tin” và nhựa thông, nó có đặc tính vừa dẫn nhiệt rất nhanh vừa “cộng hưởng” nhiệt rất tốt. Nếu ta khò mà không có nhựa thông thì thời gian khò dài hơn, linh kiện sẽ ngậm nhiệt lâu hơn dễ gây chết linh kiện nhiều hơn. Nhưng nếu lạm dụng nó thì nhiều khi nó lại là tác nhân gây hỏng linh kiện do ta để chúng loang sang các linh kiện khác, hoặc quét quá nhiều khi đạt nhiệt độ sôi, nó sẽ đội linh kiện lên làm sai định vị chân.